انواع لاستیک‌های سنتزی

هم بسپارهای استایرن و بوتادی‌ان که بیش از ۵۰ درصد بوتادی‌ان دارند به SBR موسوم اند. نسبت معمولی تکپارها ۷۰ تا ۷۵ قسمت بوتادی‌ان به ۲۵ تا ۳۰ قسمت استایرن به بالای ۵۰ درصد، محصول به شدت پلاستیک می‌شود و در رنگ‌های شیرابه‌ای قابل استفاده‌است.

لاستیک SBR مثل لاستیک طبیعی بر اثر کشش بلوری نمی‌شود و به همین سبب ضعیف است مگر آن که با دوده یا مواد دیگر تقویت شود. حتی در این صورت هم از لاستیک طبیعی ضعیفتر است. خواص وولکانشی آن خوب و مشخصات پیرسازی آن رضایت بخش است. بالغ بر ۷۰ درصد SBR تولیدی در آج تایر، ۱۵ درصد قطعات مکانیکی و حدود ۱۰ درصد به شکل شیرابه مصرف می‌شود.

لاستیکهای نیتریل

هم بسپارهای بوتادی‌ان و آکریلونیتریل مثل SBR به طریق امولسیونی ساخته می‌شوند. البته به خواص مورد نیاز مقدار آکریلونیتریل در هم بسپار از ۲۰ تا ۵۰ درصد متغیر است. با افزایش مقدار نیتریل، مقاومت در برابر هیدروکربن‌ها، حلال‌ها، سایش و نفوذ گاز افزایش می‌یابد. کاهش مقدار نیتریل، خواص در دمای پایین و جهندگی را افزایش می‌دهد. لاستیکهای NBR در برابر روغن‌ها، حلال‌ها، آب، نمک‌ها، ترکیبات آلیفاتیک، صابون‌ها و اغلب مواد غذایی مقاوم‌اند. این دست مواد به شکل پیوسته در دمای ۱۲۰درجه سانتی گراد در مجاورت هوا و در دمای ۱۵۰ درجه سانتی گراد در محیط روغن کارایی دارند.

لاستیک نئوپرن

این لاستیک از بسپارش امولسیونی کلروپرن خالص در دمای ۳۸ درجه سانتیگراد در مجاورت گوگرد بدست می‌آید. در برابر اکسایش، روغن، گرما و آتش مقاوم است و مصارف خاصی در قطعات خودرو، چسب‌ها، درزگیرها و پوشش‌ها دارد. از لاستیک طبیعی گرانتر است به همین سبب زمانی استفاده می‌شود که به خواص ویژه نیاز باشد.

لاستیک تیوکول

نوعی لاستیک پلی سولفیدی است که در اوایل دهه ۱۹۲۰ در ایالات متحده ابداع شد. این لاستیک اولین لاستیک سنتزی بود که به شکل تجاری در این کشور تولید شد. لاستیک‌های تیوکول از بسپارش تراکمی یک پلی سولفید قلیایی و یک دی هالید آلی مناسب تهیه می‌شوند. محصول این واکنش‌ها بویژه برای آستری مخازن نفت، گلهای ساختمانی و بتونه کاری، چسبها و درزگیرها و اخیرا ماده چسبی سوخت موشک، پوشش‌های فرسابی و سایر قطعاتی که به سهولت کاربری و مقاومت خوب هوازدگی نیازمندند به کار برد.

لاستیک‌های سیلیکون

این لاستیک‌ها مخلوط بسپارهای کانی – آلی هستند که از بسپارش انواع سیلانها و سیلوکسان‌ها بدست می‌آیند. با اینکه گران‌اند ولی مقاومت قابل توجه آنها در برابر گرما به استفاده منحصر از این لاستیکها در مصارف دمای بالا منجر می‌شود. زنجیر این ترکیبات یک در میان از سیلسیم و اکسیژن درست شده و فاقد کربن است. ترکیبات سیلیکون و مشتقات آنها از نظر تنوع خواص غیر عادیشان شاخص‌اند، مثل حل پذیری در حلالهای آلی، حل ناپذیری در آب و الکلها، پایداری گرمایی، بی‌اثری شیمیایی، خواص بالای دی‌الکتریک، اشتعال پذیری نسبتاً پایین، گرانروی کم در درصد بالای رزین، تغییر اندک گرانروی با دما و عدم سمیت.

به دلیل همین خواص، ترکیبات سیلیکون به عنوان سیال هیدرولیک و انتقال گرما، روان کننده و گریس، درزگیر برای مصارف برقی، رزینهای لایه کاری و پوشش و لعاب مقاوم در دمای بالا، لاستیک سیلیکون، ترکیبات آبگریز، واکس‌ها و مواد صیقل کاری قابل استفاده‌اند. بیشترین مصرف لاستیکهای سیلیکون در صنایع هوا فضا است که از آنها در دستگاه‌های یخ نزن، واشر، سپرهای فرسابی و مصارف مشابه که مسئله دما مطرح است استفاده می‌شود.

لاستیک بوتیل

همبسپار ایزوبوتیلن با حدود ۲ درصد ایزوپرن به لاستیک بوتیل موسوم است. ایزوپرن، در ساختار زنجیر سیرنشدگی کافی بوجود می‌آورد تا پخت یا وولکانش صورت گیرد. لاستیک بوتیل نفوذپذیری بینهایت کلی در برابر گازها دارد و به همین علت مصرف عمده آن در ساخت تیوب و آستری تایرهای بدون تیوب است لاستیک بوتیل در برابر اکسایش هم خنثی است و برای مصارف ضد هوازدگی مفید است. نوع دیگر لاستیک بوتیل یعنی لاستیک بوتیل هالوژن دارد. در مقابل پیرسازی مقاومت بهتری دارد، با سایر لاستیک‌ها نیز سازگارتر است و در تایرهای بدون تیوب مصرف می‌شود

ساخت لاستیک از قارچ

پس از تلاشی که دانشمندان آمریکایی در جهت تولید کائوچو از آفتابگردان نمودند(اینجا)، اینک در خبرها آمده بود که دانشمندان ژاپنی موفق شده اند از قارچ لاستیک بسازند.این لاستیک در مقایسه با لاستیک های شیمیایی ۱۰ برابر گران تر است و برای انسان و محیط زیست ضرری ندارد.از هر کیلوی این قارچ که در مناطق مرتفع ژاپن می روید، یک کیلوگرم لاستیک بدست می آید. سازندگان این لاستیک طبیعی می گویند قیمت زیاد این لاستیک بزرگترین مانع عرضه آن است

ضرورت وجود تایر در خودرو

  • تحمل وزن خودرو
  • کاهش ضربه ناشی از نیروهای وارده از طرف جاده
  • امکان ایجاد حرکت در جهت دلخواه
  • انتقال نیروی ترمز و یا شتابگیری به جاده__

ساختمان تایر

  • آج تایر (tread) :
    این قسمت به عنوان رابط بین سطح جاده و تایر ، با ترکیبی از لاستیک‌های طبیعی و مصنوعی به عنوان لایه خارجی وظیفه محافظت از بدنه را در برابر سایش و صدمات احتمالی بر عهده دارد. طرح‌های مختلف آج برای تخلیه بهتر آب از زیر تایر و افزایش قابلیت تایر در برخورد با شرایط گوناگون سطح جاده ساخته می‌شود. می‌توان به طرح‌های رگه‌ای (Rib) ، عرضی (Lug) ، ترکیبی از عرضی و رگه‌ای (Rib & Lug) و بلوکی (Block) اشاره کرد که هر یک مزایا و معایب خاص خود را دارند.

برای مثال طرح رگه‌ای در تایرها جهت استفاده در جاده‌های هموار برای حرکت سریع کاربرد دارد. مقاومت بالا در برابر لغزش و صدای کم از جمله ویژگی‌های این طرح است. همچنین در مورد طرح عرضی می‌توان گفت تایر با این آج نسبت به طرح رگه‌ای ، کشش (traction) بهتری دارد. اما صدای آن زیاد است و مقاومت کمی هم در برابر لغزش دارد. این طرح بطور کلی بیشتر مناسب خودروهایی است که در مسیرهای ناهموار تردد می‌کنند. طرح بلوکی تایر نیز بیشتر در تایرهای ویژه برف کاربرد دارد، زیرا باعث کاهش لغزش در جاده‌های برفی می‌شود.

  • لایه های سرپوش (Cap plies) :

برخی تایرها با دارا بودن ۲ یا چند لایه از جنس پلی‌استر جهت نگه داشتن هر چه بهتر بقیه اجزای داخلی تایر خصوصا در سرعت‌های بالا انتخاب مناسبی برای خودروهای پرسرعت خواهند بود.

  • تسمه محافظ (Belts)

در تایرهای رادیال ، لایه‌های محافظ فولادی مانند حلقه‌ای پیرامون تایر ، بین آج و بدنه قرار می‌گیرند. و علاوه بر ایجاد اتصال بین این دو قسمت و جذب ضربات ناشی از سطح جاده ، مانعی در مقابل سوراخ شدن بدنه ایجاد می‌کنند. البته در تایرهای بایاس پلای نیز لایه‌های محافظی از جنس نایلون و (بعضا در خودروهای سواری از جنس پلی استر) وجود دارد.

  • بدنه تایر (Car Cass):

بدنه متشکل از لایه‌هایی از رشته‌های مقاوم و مستحکم است که مجموعا قابلیت تحمل فشار داخلی تایر و همچنین جذب نیروهای وارده از سطح جاده را داراست. معمولا در خودروهای سواری جنس این لایه از الیاف پلی‌استر است و در خودروهای سنگین از فولاد استفاده می‌شود. زاویه نصب این لایه‌ها نسبت به محیط تایر در نوع رادیال بین ۸۸ تا ۹۰ درجه و در نوع بایاس پلای ۳۰ تا ۴۰ درجه است. استحکام یک تایر معمولی با تعداد لایه‌های بدنه توصیف می‌شود.

  • زهوار تایر (Bead Bundle)

زهوار ، حلقه‌ای از سیم‌های فولادی با استحکام بالاست که با لاستیک پوشانده شده‌اند و جهت حفظ وضعیت تایر در رینک و جلو گیری از خروج تایر بکار می‌رود.

  • دیواره‌های کناری (Side Walls)

پایداری جانبی تایر توسط این دیواره‌ها فراهم می‌شود و مشخصات تایر و نام سازنده آن نیز بر روی این قسمت نوشته می‌شود.

  • آستر داخلی تایر (Inner Liner) :

این لایه لاستیکی که جایگزینی برای تیوپ در تایرهای بدون تیوپ (Tubeless) است، جهت جلوگیری از نفوذ آزمایش‌های مربوط به هوا به بیرون از تایر بکار می‌رود.

تایرهایی که خود به خود باد می شود

بنا به گزارشی جدید از یک تولید کننده تایر خودرو، بیش از ۹۰ درصد رانندگان کشورهای عضو اتحادیه اروپا با لاسیتک های کم باد رانندگی می کنند که باعث هدر رفتن سوخت و انتشار بیشتر دی اکسید کربن و حتی افزایش تصادفات جاده ای می شود. اما تایرهای کم باد بزودی به یک خاطره تبدیل خواهد شد چون جوانی اهل جمهوری چک این مشکل را حل کرده است.

فرانتیشک هرابال در پراگ، پایتخت چک، تایری را اختراع کرده است که خود به خود باد می شود. این تایر بزودی به بازار عرضه خواهد شد. آقای هرابال می گوید: “این تایر مشکلی که اکنون رانندگان با آن روبرو هستند را حل می کند. ابزاری که قبلا برای حل این مشکل ارائه شده است یا خیلی پیچیده بوده یا فقط بخشی از مشکل را حل می کرده است.

اگر خودروی شما حتی به فشار سنج تایر مجهز باشد – که بزودی مانند آمریکا در اروپا نیز الزامی خواهد شد – کم باد بودن تایر همچنان به جای خود باقی خواهد ماند. فشار سنج فقط اعلام می کند که تایر کم باد است، به پمپ بنزین مراجعه و تایر را باد کنید. اما اختراع ما این مشکل را که صنعت خودروسازی، تایر سازی و حتی سازمان های دولتی با آن ربروست، حل می کند.

این اختراع شامل یک لوله می شود که بین دیواره تایر و حاشیه داخلی آن قرار داده می شود. با هر چرخش فرمان، فرآیندی آغاز می شود که طی آن هوا با فشاری موج مانند حرکت کرده و وارد تایر می شود. این حرکت موجی هوا به سمت داخل تایر تا رسیدن فشار باد تایر به حد نصاب ادامه خواهد داشت و با بسته شدن دریچه ای که در این لوله تعبیه شده است، قطع می شود. همه این اتفاقات بدون اطلاع راننده صورت می گیرد. پمپ کردن تایر حتی اگر تایر پنچر باشد انجام می گیرد تا راننده بتواند خودرو را به محل پنچرگیری برساند. به همین دلیل نیازی به حمل تایر اضافی نیست

درباره ی محمد معتمدی

یک پاسخ ارسال نمایید